Page 90 - ROTAMIZ BİLİM- ARAKLI MERKEZ İLKOKULU

BİLİMİN SESSİZ TANIĞI: KAYIT TUTMANIN GÜCÜ

İnsanlık tarihi boyunca bizi diğer canlılardan ayıran en
temel özellik, sadece dünyayı gözlemlememiz değil, bu
gözlemleri biriktirerek üzerine yeni bilgiler inşa etmemizdir.
Bugün modern dünyayı şekillendiren devasa buluşlar, bir
zamanlar bir yerlerde tutulmuş küçük notlarla, yani "bilim
ajandaları" ile başladı.
Bilim; evrendeki olguları gözlem, deney ve akıl
yürütme yoluyla anlama çabasıdır. Ancak bilim sadece kitaplardaki hazır formüller değildir;
o, bitmek bilmeyen bir "neden?" sorusunun peşinden gitme metodolojisidir. Bilimin en büyük
gücü, kendini sürekli güncelleyebilmesi ve her zaman kanıtlara dayanmasıdır.
Ajanda: Belleğin Kağıda Dökülmüş Hali
Bilimsel anlamda bir ajanda tutmak; unutulmaya mahkûm olan anlık fikirleri, verileri
ve gözlemleri koruma altına almaktır.
Tarihin Akışını Değiştiren Notlar
Bilimsel günlük tutma geleneği, Doğu’dan Batı’ya tüm büyük dehaların ortak
noktasıdır:
El-Cezeri: Artuklu Sarayı’nın başmühendisi olan El-Cezeri, bugün robotik ve sibernetiğin
babası sayılır. Onun meşhur eseri “Kitab-ül Hiyel”, aslında muazzam bir bilim ajandasıdır.
Tasarladığı su saatlerini ve mekanik sistemleri o kadar detaylı çizmiş ve not etmiştir ki,
üzerinden 800 yıl geçmesine rağmen bugün hala o notlara bakarak makineleri
çalıştırabilmekteyiz.
El-Biruni: Bin yıl önce dünyanın çevresini sadece 15 kilometrelik bir yanılma payı ile ölçen
bu dahi, yaptığı her ölçümü ve kullandığı her geometrik yöntemi titizlikle kaydetmiştir. Onun
notları, Orta Çağ’ın karanlığında bilimin ışığını yakan bir fener olmuştur.
Leonardo da Vinci: 15. yüzyılda tuttuğu 13.000 sayfalık not defterleri, anatomiden
mühendisliğe kadar binlerce çizim içeriyordu. Da Vinci, notlarını başkaları kolayca
okuyamasın diye "ayna yazısı" (sağdan sola) yöntemiyle tutmuştur.
Marie Curie: Nobel ödüllü Curie, laboratuvar notlarını o kadar yoğun bir çalışma temposunda
tutmuştur ki, bu defterler bugün hala radyoaktif saçmaktadır! İskenderiye Kütüphanesi: Antik
dünyanın bu en büyük kütüphanesi, aslında binlerce bilim insanının tuttuğu parşömen notların
birleşmesiyle oluşmuş dev bir "dünya ajandası"ydı.
Tesadüften Buluşa: Alexander Fleming, penisilini keşfettiği o meşhur "tesadüfü" ajandasına
kaydettiği düzenli notlar sayesinde fark etmiştir. Eğer kayıt tutmasaydı, insanlık tarihini
değiştiren bu ilaç sadece "bozulmuş bir deney" olarak çöpe gidecekti.
Sonuç: Araklı’dan Geleceğe Uzanan Köprü
Araklı Merkez İlkokulu olarak çıkardığımız bu bilim dergisi, tıpkı El-Cezeri’nin
çizimleri veya Curie’nin notları gibi bir kayıt bırakma çabasıdır. Bilim, bir not defteri ve bir
kalemle başlar.
Bugün okul sıralarında merak ettiğiniz bir doğa olayını, yaptığınız basit bir deneyi
veya zihninize takılan bir soruyu not ettiğinizde, aslında yüzyıllardır süregelen o büyük
bilimsel geleneğe dahil oluyorsunuz. Unutmayın; dünya, sizin merakınızla ve o merakı kayıt
altına alma disiplininizle değişecek!

Musa LİMAN
Sınıf öğretmeni

ROTAMIZ BİLİM